Kayıtlar

Mayıs, 2024 tarihine ait yayınlar gösteriliyor

Meme Kanseri Taraması

Resim
  Meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanserlerin başında gelir. Kanser ölümleri arasındaki sıralamada yeri dördüncülüktür. Erken tanı bu riski hayli azaltır . Bu yüzden her hangi bir belirti veya yakınma yokken, belli aralıklarla (rutin) ‘tarama’ yaptırılması önerilir. Taramaların ne zaman başlayacağı, ne sıklıkta yapılması gerektiği ve nasıl yapılacağı konusunda farklı otoritelerin farklı görüşleri vardır. Neyse ki, bu farklar çok büyük değildir. Ben bunlar arasında en çok uzlaşılanları derlemeye çalıştım. *** Öncelikle her kadının meme kanser riskinin aynı olmadığını bilmek gerekiyor. Doksanlı yıllarda DNA hasarının onarımında görevli, tümör baskılayıcı genler olduğu belirlendi. BRCA1 ve BRCA2 denilen bu genlerdeki yazım hataları (yani mutasyonlar) kanser riskini artırıyordu. Hem de birkaç kanserde birden…   Araştırmalar –BRCA mutasyon farklarına bağlı olarak- kadınlarda erken yaş meme kanseri riskinin %50-85, her yaşta yumurtalık (over) kanser riskinin %20-65; er...

Anneler ve Çocukları

Resim
  Çocuklar Zekâlarını Annelerinden mi Alır? Dünya genelinde de öyle midir, bilmiyorum. Ama ülkemizde hemen herkesin zekâ konusunda özgüveni yerindedir.   Dahası çoğu ebeveyn, çocuklarının da hayli zeki olduğu kanısındadır. Derslerdeki başarısızlık, çocuğun çalışmamasına ve haylazlığına bağlanır. Çalışmalar, zekânın yetiştirme ve eğitimden çok kalıtımla belirlendiğini gösteriyor. “Doğa mı, yetiştirme mi önemli?” sorusuna yanıt bulmanın gözde araştırma yöntemi olan tek yumurta ikizlerinde yapılan bir araştırma zekâda kalıtımın payını %70 bulmuş. Bu yüzden ebeveynler arasında, sıklıkla, çocuklarının ‘yüksek zekâsını’ kimden aldığı konusunda tatlı bir atışma yaşanır. Medyayı takip eden (ve onlarla etkileşen) birçok anne, “ bilimin çocuğun zekâsını annesinden aldığını saptadığını ” gururla dile getirir. Haksız sayılmazlar! Gerçekten de doksanlı yıllarda yayımlanan ve 12.686 çocuk ve ergeni kapsayan böyle bir çalışma vardır: Bu yayında çocuğun zekâsına ilişkin farklı param...